Tomasz Augustyn

Południowa część Pomorza Zachodniego wśród obszarów o najwyższym poziomie depopulacji w Europie w nadchodzącym ćwierćwieczu.

Komisja Europejska opublikowała swój trzeci raport na temat przemian demograficznych w UE. Podkreśliła w nim zarówno wyzwania, jak i szanse, jakie transformacja ta niesie dla konkurencyjności, innowacyjności, spójności społecznej i zrównoważonego rozwoju, jeśli zostanie podjęta na wczesnym i skutecznym etapie. Obecnie populacja Europy liczy 450,6 mln ludzi, a przewiduje się, że do 2050 r. populacja UE wzrośnie do ok. 445 mln, a do 2100 r. do 398,8 mln. Oznacza to ogólny spadek o ok. 11,7% do poziomu odnotowanego w latach 70. XX wieku.

Spadek liczby ludności prognozowany jest w większości regionów UE, podczas gdy wzrost pozostaje skoncentrowany w określonych obszarach. Prognozy wskazują, że populacja UE pozostanie względnie stabilna do 2050 r. Istnieją jednak wyraźne różnice między typami terytoriów. Populacja regionów miejskich nadal będzie rosła (+3,6%), podczas gdy regiony pośrednie doświadczą nieznacznego spadku (-3,3%), a regiony wiejskie będą kurczyć się bardziej gwałtownie (-7,9%). Prawie trzy czwarte wszystkich regionów (837 z 1165 regionów NUTS3, czyli 72%) ma stracić populację między 2025 a 2050 rokiem. Te kurczące się regiony są domem dla około 258 milionów ludzi, około 57% populacji UE w 2025 r., co podkreśla, że ​​spadek nie jest zjawiskiem marginalnym, dotykającym jedynie obszary słabo zaludnione.

Prognozowana zmiana procentowa wielkości populacji na poziomie NUTS3 (2025 – 2050)

Źródło: Demographic transformation in the EU: understanding change and adapting to its consequences, Office of the European Union, Luxembourg, 2026

Skala spadku jest znacznie zróżnicowana, zarówno między państwami członkowskimi, jak i wewnątrz nich. Utrzymujący się spadek koncentruje się w państwach bałtyckich, wschodnich Niemczech, wschodniej Polsce (ale też w południowej części Pomorza Zachodniego), Bułgarii, Rumunii, Grecji, południowych Włoszech i wiejskim wnętrzu Półwyspu Iberyjskiego. Z kolei wzrost populacji ma być ograniczony do mniejszej liczby regionów, zazwyczaj stolic i innych dużych miast, hiszpańskich i francuskich wybrzeży Morza Śródziemnego oraz wysp, części południowych Niemiec, południowej Szwecji i Irlandii oraz niektórych regionów najbardziej oddalonych. Spadek liczby mieszkańców nie ogranicza się do terenów wiejskich. Jest on najbardziej rozpowszechniony w regionach o charakterze głównie wiejskim (z których 83% kurczy się), zarazem jednak przewiduje się, że ponad połowa regionów miejskich (57%) również odnotuje spadek liczby ludności. Nawet w państwach członkowskich UE, w których liczba ludności jest zasadniczo stabilna, regiony wiejskie i peryferyjne często nadal odnotowują spadek, równoważony wzrostem w kilku dynamicznych ośrodkach miejskich.