Tomasz Augustyn
Układy zbiorowe są czynnikiem sprzyjającym kształtowaniu prac u naszych sąsiadów na przyzwoitym poziomie.
Według aktualnych danych Federalnej Agencji Pracy, miesięczne płace brutto w Meklemburgii-Pomorzu Przednim wzrosły w 2024 roku o 6,3%. To plasuje Meklemburgię-Pomorze Przednie powyżej średniej krajowej i znacznie powyżej zachodnich Niemiec. W znacznym stopniu to efekt stabilnych układów zbiorowych pracy i jasnych warunków politycznych i partnerstwa społecznego między przedsiębiorstwami a pracownikami.
W Niemczech od 2015 roku obowiązuje jednolita ustawowa płaca minimalna. Od początku 2026 roku wynosi ona 13,90 euro za godzinę. Ponadto w wielu sektorach gospodarki obowiązują branżowe stawki płacy minimalnej, określone w układach zbiorowych pracy, z których niektóre są znacznie wyższe niż ogólna ustawowa płaca minimalna. Układy zbiorowe pracy regulują rynek pracy poprzez ustanowienie wiążących wytycznych dla indywidualnych umów o pracę. Ma to na celu zrównoważenie często bardzo nierównych pozycji negocjacyjnych między poszczególnymi pracownikami a firmami. W ten sposób cena pracy jest przynajmniej częściowo chroniona przed potencjalną konkurencją między pracownikami. Układy zbiorowe pracy pełnią zatem funkcję ochronną dla pracowników zależnych. Ponadto zapewniają tym pracownikom udział w rozwoju gospodarczym (funkcja dystrybucyjna) i, ogólnie rzecz biorąc, umożliwiają im udział w autonomicznej regulacji warunków pracy (funkcja kształtująca).
Układy zbiorowe pracy mogą być zawierane na terenie Republiki Federalnej Niemiec, kilku krajów związkowych, jednego kraju związkowego lub poszczególnych regionów w obrębie kraju związkowego. Zgodnie z § 7 Ustawy o układach zbiorowych pracy strony układu zbiorowego pracy są zobowiązane do przesyłania wszystkich układów zbiorowych pracy, w tym zawiadomień o ich wygaśnięciu, do Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych oraz do najwyższych organów pracy w krajach związkowych, na których terytorium obowiązują ich układy zbiorowe pracy.
W 2025 roku zawarto 5580 układów zbiorowych pracy, które zostały wpisane do rejestru układów zbiorowych pracy Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych. Z tego 3719 to zakładowe lub zakładowe układy zbiorowe pracy. Łączna liczba układów zbiorowych pracy zarejestrowanych w rejestrze taryfowym w latach 1949–2025 wynosi 472 717. Na dzień 31 grudnia 2025 r. obowiązywało 89 965 z nich.
W Meklemburgii-Pomorzu Przednim około 45% pracowników pracuje w firmach objętych układami zbiorowymi pracy, a około 23% firm stosuje te układy. Uwzględniając firmy, które opierają swoje praktyki na układach zbiorowych pracy, około trzy czwarte pracowników w tym kraju związkowym korzysta z norm zawartych w układach zbiorowych pracy. To sprawia, że zakres układów zbiorowych pracy w Meklemburgii-Pomorzu Przednim jest znacznie bardziej stabilny niż w wielu innych regionach.
