Tomasz Augustyn

Szczecińska pionierska publikacja o strategicznym podejściu wielkich metropolii i małych miast do sąsiedztwa akwenu trafia w bardzo ważną i aktualną potrzebę polskich samorządów.

Nakładem Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego opublikowana została książka Sławomira Doburzyńskiego i profesora Marka Dutkowskiego, ekspertów Instytutu Studiów Regionalnych, zatytułowana „Miasta nadwodne. Problemy rozwoju i strategiczne zarządzanie”. Jest ona zapisem części materiału stanowiącego przedmiot pracy doktorskiej napisanej przez pierwszego z autorów pod okiem drugiego z nich. Książka dotyczy niezwykle rozpowszechnionego zjawiska powstawania i funkcjonowania miast nad akwenami jako ich kluczowego czynnika rozwojowego. Opiera się na badaniu kilkuset przypadków miast w Polsce, Europie i na świecie w kontekście różnych epok historycznych, uwarunkowań środowisk i kultur urbanistycznych. Stanowi przy tym analizę uwarunkowań sprawiających, że miasta nadwodne dzięki swemu położeniu odnoszą w toku dziejów sukcesy rozwojowe, względnie ulegają degradacji.  Autorzy omawiają prawidłowości porządkowania przestrzeni nadwodnej miast i strategicznego podejścia do zarzadzania nimi formułując m.in. założenia modelu koegzystencji miasta z rzeką czy morzem.

Zagadnienie to ma szczególnie istotne znaczenie w kontekście procesów dokonujących się współcześnie w miastach Polski i świata. Rodzime doświadczenia wskazują na dużą dowolność (często wręcz beztroskę) w zarządzaniu potencjałem akwenów w obrębie miast. Mało jest przykładów systemowego podejścia do tego zagadnienia, dominuje koncentracja na przeciwdziałaniu naturalnym zagrożeniom lub punktowe czy doraźne zagospodarowywanie brzegów. Tymczasem w wielu krajach rzeka w mieście traktowana jest jako jedno z największych dóbr, szczególny zasób służący tworzeniu najbardziej atrakcyjnych przestrzeni publicznych, wznoszeniu ikonicznych budynków, podnoszeniu atrakcyjności społecznej i ekonomicznej terenów, a także wzmacnianiu związków ze środowiskiem naturalnym. Inspiracje te są szczególnie ważne dla takich ośrodków jak Szczecin, który przy całej skali relacji z rzeką w znacznym stopniu pozostaje od niej odwrócony.

Książka stanowi fragment większego przedsięwzięcia badawczego – związanego z przygotowaniem i upowszechnieniem materiałów aplikacyjnych – poświęconego zjawisku osadnictwa nadwodnego w Polsce i na świecie. Przygotowywane są jej rozwinięcia pozostające w związku z pracami realizowanymi przez Instytut Studiów Regionalnych, dotyczącymi wzmocnieniu relacji z rzeką małych miast województwa zachodniopomorskiego. Prowadzone analizy mają na celu wypracowanie podstaw dla formułowania zintegrowanej polityki publicznej pozwalającej samorządowi i lokalnym społecznościom lepiej wykorzystać potencjał rzeki w mieście przy zachowaniu jej walorów środowiskowych, ale też skorzystaniu z najlepszych światowych rozwiązań.

Link do sklepu internetowego wydawnictwa z możliwością nabycia książki znajduje się tutaj: https://wn.usz.edu.pl/sklep/nauki-spoleczne/nauki-o-zarzadzaniu-i-jakosci/miasta-nadwodne-problemy-rozwoju-i-strategiczne-zarzadzanie/