Tomasz Augustyn

Gospodarka Finlandii powoli wychodzi z fazy stagnacji dzięki łagodniejszym warunkom finansowania i odbiciu w inwestycjach. Pełne odrodzenie hamuje rekordowe, 10-procentowe bezrobocie oraz niepewność związana z nową polityką celną USA.

Gospodarka światowa nadal wykazuje stabilny wzrost, pomimo niepewności politycznej i związanej z taryfami. Jednak w najbliższych latach wzrost gospodarczy na świecie nieznacznie spowolni, a wzrost na fińskich rynkach eksportowych ulegnie osłabieniu. Perspektywy wzrostu nadal będą pod wpływem niepewności związanej z relacjami międzynarodowymi i handlem globalnym. Warunki finansowania uległy złagodzeniu w pierwszej połowie 2025 roku i pozostały praktycznie niezmienione w drugiej połowie roku. Te łagodniejsze warunki finansowania wspierają ożywienie wzrostu gospodarczego w Finlandii, jak i w strefie euro.

Finlandia wychodzi z fazy skrajnie niskiego wzrostu. Ze względu na osłabienie rynku pracy i wciąż niepewny poziom zaufania konsumentów, cały rok 2025 nie przyniósł wzrostu konsumpcji prywatnej. Czynniki napędzające są ograniczone, w szczególności budownictwo mieszkaniowe i inwestycje. Gospodarka Finlandii zanotowała co prawda dynamiczny wzrost eksportu towarów, ale eksport usług spowolnił w tym roku. Inflacja spadła pod koniec 2025 roku poniżej 1,5% i utrzyma się na tym poziomie również w 2026 roku. Jesienią stopa bezrobocia wzrosła do zaskakująco wysokiego poziomu ponad 10%. Nieznacznie wzrosła również liczba tymczasowych zwolnień. Pomimo wzrostu bezrobocia, wskaźnik zatrudnienia oraz podaż siły roboczej utrzymuje się na wysokim poziomie. Jesienią liczba osób zatrudnionych wzrosła, a jednocześnie wzrosła liczba osób bezrobotnych, co oznacza, że ​​wskaźnik aktywności zawodowej nadal rośnie. Wskaźnik zatrudnienia przedstawia nieco lepszy obraz rynku pracy niż rekordowo wysoka stopa bezrobocia. Poprawa na rynku pracy ponownie została opóźniona z powodu słabej koniunktury. Finanse publiczne Finlandii znajduję się w głębokim deficycie, a dług publiczny stale rośnie. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w relacji do produktu krajowego brutto (PKB) za cały rok 2025 wyniósł 3,7%. Konsolidacja fiskalna jest realizowana poprzez cięcia wydatków publicznych i wzrost podatków pośrednich.

Niepewność dotycząca polityki handlowej zmalała od początku 2025 roku. Stany Zjednoczone zawarły umowy handlowe z UE i innymi krajami, na mocy których cła na import do USA są znacznie wyższe niż dotychczas. Ostateczny poziom ceł na niektóre produkty, takie jak produkty farmaceutyczne, jest jednak nadal niepewny. Ponadto ryzyko eskalacji wojny handlowej, zwłaszcza między Chinami a Stanami Zjednoczonymi, a przy tym obecne zaangażowanie militarne USA na Bliskim Wschodzie, nadal rzuca cień na perspektywy światowej gospodarki, w tym fińską ekonomikę.

Według najnowszych analiz Nordei w ostatnim kwartale ubiegłego roku PKB Finlandii wzrosło o 0,4% w porównaniu z poprzednim kwartałem. Wzrost był nieco wolniejszy niż w danych wstępnych (0,6%). Konsumpcja prywatna również wzrosła o 0,4% w porównaniu z poprzednim kwartałem. W szczególności handel towarami nieznacznie ożywił się, co znajduje odzwierciedlenie również w statystykach płatności kartami. Jednak wzrost konsumpcji w ujęciu rocznym pozostał niski, a zaufanie konsumentów pozostaje słabe. Konsumpcja w ujęciu realnym od czterech lat znajduje się w stanie stagnacji. Pod koniec roku zaobserwowano szeroki wzrost inwestycji, ponieważ całkowite inwestycje wzrosły o 1,7% kwartał do kwartału i o 4% rok do roku. Pod koniec roku wzrosły wszystkie podpozycje inwestycji, nawet budownictwo, gdzie sytuacja jest nadal słaba. Budownictwo wspierane jest przez inwestycje w centra danych i stabilizację w budownictwie mieszkaniowym. Inwestycje w badania i rozwój produktów wzrosły najbardziej w ubiegłym roku, ale inwestycje w maszyny i urządzenia również utrzymały się na dobrym poziomie.

Eksport i import spadły pod koniec roku. Spadek eksportu był spowodowany poziomem produkcji stoczniowej w trzecim kwartale roku, która podniosła wartość porównawczą. Jednakże eksport wzrósł o 2,9% rok do roku w czwartym kwartale. Wzrost eksportu usług nie utrzymał się w ostatnich latach tak jak wcześniej, a trudności przemysłu leśnego w eksporcie towarów nadal hamują wzrost. Jednak liczba zamówień eksportowych wzrosła, szczególnie w branży technologicznej. Import został w ubiegłym roku wzmocniony przez sprzęt IT, co prawdopodobnie wiąże się z inwestycjami w centra danych.

Sytuacja gospodarcza Finlandii na progu 2026 roku to obraz kruchego ożywienia, które musi mierzyć się z wyjątkowo niesprzyjającym otoczeniem zewnętrznym. Choć kraj formalnie wychodzi z fazy skrajnie niskiego wzrostu, a stabilizacja w inwestycjach technologicznych (centra danych, R&D) daje nadzieję na nowoczesną przebudowę struktury PKB, to fundamenty tego wzrostu pozostają podminowane przez dwa kluczowe czynniki: wewnętrzny kryzys rynku pracy oraz globalny protekcjonizm. Rok 2026 będzie dla Helsinek czasem testu odporności. Sukces będzie zależał od tego, czy złagodzone warunki finansowania zdołają zrównoważyć negatywny wpływ restrykcyjnej polityki fiskalnej oraz czy fińska branża technologiczna utrzyma dynamikę zamówień w warunkach narastającej wojny handlowej mocarstw.