Tomasza Augustyn

Ile kosztuje poczucie bezpieczeństwa Skandynawii? I dlaczego dla Trumpa to wciąż za mało?

Kraje nordyckie – zwłaszcza Dania – mają obecnie złożone relacje ze Stanami Zjednoczonymi, choć nie tylko znacząco podnoszą budżety obronne, ale też w znacznym stopniu wydają je bezpośrednio za oceanem.

Chociaż Finlandia inwestuje znaczne środki w krajowy przemysł obronny, zaawansowane systemy uzbrojenia, takie jak samoloty myśliwskie, pociski rakietowe i systemy obrony powietrznej, muszą być w dużej mierze pozyskiwane z zagranicy. W latach 2008–2026 Finlandia wydała lub otrzymała pozwolenia na zakup sprzętu obronnego w USA na łączną kwotę około 42,3 miliarda dolarów, z czego program myśliwców F-35 stanowił około 10 miliardów euro. Tylko Niemcy, Polska i Turcja zakupiły więcej amerykańskiego sprzętu obronnego niż Finlandia. Zdaniem przedstawicieli Sił Obronnych pytanych przez radio Yle decyzje o zamówieniach publicznych opierają się przede wszystkim na potencjale wojskowym. Nigdzie indziej nie było równie konkurencyjnej alternatywy. Drugim co do wielkości zagranicznym dostawcą sprzętu obronnego do Finlandii jest Izrael. Dostarcza on m.in. system obrony powietrznej David’s Sling i rakiety przeciwokrętowe Gabriel. Pomimo wojny w Strefie Gazy Izrael pozostaje „jednym z wielu dostawców” przy rozważaniu przyszłych zakupów. Informacje opierają się na danych uzyskanych przez Yle za pośrednictwem fińskiego Ministerstwa Obrony i Fińskich Sił Zbrojnych (FDF) oraz uzyskanych z brukselskiego think tanku Bruegel.

Stany Zjednoczone chwalą Finlandię określając ją jako modelowego sojusznika, jeśli chodzi o inwestowanie w obronność i zacieśnianie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi. Jednocześnie zasygnalizowały, że kraje, które nie zwiększą wydatków na armię, nie powinny oczekiwać takiego samego poziomu amerykańskiego wsparcia w przyszłości.

Wydatki wojskowe w Danii wzrosły do ​​14 948,80 mln USD w 2025 r. z 9 637,20 mln USD w 2024 r. Wydatki wojskowe w Danii wynosiły średnio 2 364,61 mln USD od 1949 r. do 2025 r., osiągając rekordowy poziom 14 948,80 mln USD w 2025 r. i rekordowo niski poziom 52,00 mln USD w 1950 r.  Z kolei rząd Szwecji w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 zwiększył fundusze na siły zbrojne o 26,6 miliarda koron (2,87 miliarda dolarów), tj 18% wzrost w porównaniu z budżetem na 2025 rok. Spowodowało to wzrost wydatków obronnych Szwecji do 2,8% PKB w 2026 roku, zbliżając ją do nowego celu NATO, który zakłada 3,5% PKB na podstawowe wydatki obronne. Rząd Szwecji spodziewa się, że w 2028 roku wydatki te osiągną poziom 3,1%. W roku 2025 wydatki wojskowe Szwecji wyniosły około 16,5miliardów dolarów amerykańskich, w porównaniu z 12 miliardami w roku poprzednim.