Tomasz Augustyn

Transport morski pozostaje fundamentem światowego handlu – porty kontenerowe obsługują ponad 80% globalnych ładunków drobnicowych, co czyni je kluczowym ogniwem w utrzymaniu międzynarodowej wymiany gospodarczej.

DNV opublikowało najnowszą edycję dorocznego raportu „Leading Container Ports of the World Report 2025”, który przedstawia kompleksowy obraz kondycji i perspektyw globalnych portów kontenerowych.  Rok 2024 przyniósł bezprecedensowy wzrost przeładunków w portach kontenerowych – globalny wolumen osiągnął 931,8 mln TEU, co oznacza 7,8% odbicie po kilku latach spowolnienia. Liderem pozostają porty azjatyckie, które wyznaczają tempo rozwoju sektora. Chińskie terminale odpowiadają za ponad 40% światowego ruchu kontenerowego, a Szanghaj ustanowił nowy rekord, obsługując 51,5 mln TEU. Singapur, kluczowy hub przeładunkowy, osiągnął 41,1 mln TEU, potwierdzając swoją strategiczną rolę w globalnych łańcuchach dostaw.

W Stanach Zjednoczonych porty pozostają potężnym motorem gospodarki – generują 30,8 mln miejsc pracy i odpowiadają za 26% PKB, co przekłada się na 5,4 bln USD wartości dodanej. Dynamiczny wzrost odnotowały również gospodarki wschodzące, takie jak Indie, Turcja i Wietnam, gdzie wolumeny kontenerowe rosną dwucyfrowo dzięki strategiom nearshoringu i dywersyfikacji łańcuchów dostaw.

Raport podkreśla, że globalne łańcuchy dostaw wciąż pozostają podatne na zakłócenia. Kryzys na Morzu Czerwonym spowodował spadek tranzytu statków o 56%, zmuszając największe jednostki do opływania Przylądka Dobrej Nadziei. Wydłużyło to czas tranzytu na trasach Azja–Europa i Azja–USA Wschodnie Wybrzeże nawet o dwa tygodnie, zwiększając koszty i komplikując operacje. Choć statki feederowe pozostały w dużej mierze poza strefą ryzyka, sytuacja uwidoczniła wrażliwość kluczowych korytarzy morskich. Raport DNV wskazuje, że porty kontenerowe przechodzą głęboką transformację, napędzaną nie tylko wolumenami handlu, ale także presją klimatyczną i postępem technologicznym. Porty stają się centrami innowacji, wdrażając automatyzację, cyfryzację i rozwiązania niskoemisyjne. Kluczową rolę odgrywają w tym władze portowe, które poprzez wizję rozwoju, inwestycje infrastrukturalne i regulacje tworzą ekosystem sprzyjający konkurencyjności i zrównoważonemu wzrostowi.

Raport „Leading Container Ports” ocenił 160 portów na świecie, wyłaniając 20 najlepszych na podstawie 35 wskaźników pogrupowanych w pięć filarów: Enablers, Connectivity & Customer Value, Productivity, Sustainability, Overall Impact. To pierwsze tak kompleksowe zestawienie, łączące dane ilościowe z opiniami menedżerów 20 największych armatorów, którzy odpowiadają za ponad 90% globalnych przewozów kontenerowych.

Singapur zajął pierwsze miejsce w rankingu dzięki światowej klasy infrastrukturze, transparentnemu zarządzaniu i innowacjom w zakresie zrównoważonego rozwoju. Kluczowym elementem strategii jest Tuas Port – zautomatyzowany kompleks, który po pełnym uruchomieniu w latach 40. XXI wieku będzie obsługiwał ponad 65 mln TEU rocznie, stając się największym portem kontenerowym świata.

Szanghaj, mimo że pozostaje najbardziej obciążonym portem na świecie, uplasował się na drugim miejscu. Jego siłą jest doskonała lokalizacja, głębokowodne terminale i integracja z chińskim zapleczem produkcyjnym. Inwestycje w automatyzację, jak terminal Yangshan Phase IV, oraz rozwój zielonych korytarzy z Los Angeles i Hamburgiem, potwierdzają ambicje Szanghaju w zakresie innowacji i zrównoważonego rozwoju.

Na trzeciej pozycji znalazł się Ningbo-Zhoushan, najszybciej rozwijający się globalny hub, który w 2024 roku obsłużył 39,3 mln TEU – o 26% więcej niż trzy lata wcześniej. Port ten jest kluczowym węzłem Inicjatywy Pasa i Szlaku, a jego rozwój opiera się na automatyzacji, rozbudowie infrastruktury kolejowej i cyfryzacji procesów.

Hamburg zajął pierwsze miejsce wśród portów Europy Północnej, potwierdzając swoją pozycję lidera regionu dzięki wszechstronnym osiągnięciom w zakresie łączności, produktywności, zrównoważonego rozwoju i ogólnego wpływu. Jako czołowy niemiecki port morski Hamburg szczyci się niezrównaną łącznością w żegludze liniowej, pełniąc rolę kluczowego węzła dla głównych linii, łączących rynki Europy Północnej z kluczowymi globalnymi szlakami handlowymi. Reputacja portu w zakresie produktywności opiera się na wysoce wydajnej obsłudze ładunków, co świadczy o nowoczesnej infrastrukturze terminalowej i doświadczeniu pracowników. Ponadto zaangażowanie Hamburga w zrównoważony rozwój jest widoczne w stopniowym wdrażaniu lądowych instalacji zasilania i aktywnym udziale w zielonych korytarzach żeglugowych, co podkreśla jego rolę lidera w dziedzinie zrównoważonego rozwoju środowiska. Niemniej jednak trzecie miejsce portu w rankingu „Energia sprzyjająca” odzwierciedla względną słabość portu pod względem bliskości geograficznej głównych ośrodków metropolitalnych w porównaniu z niektórymi europejskimi konkurentami.

Brema/Bremerhaven (Niemcy) utrzymuje swoją silną pozycję drugiego portu w regionie, korzystając ze zróżnicowanej strategii portowej Niemiec. Ten kompleks dwuportowy skutecznie integruje przeładunek kontenerów ze specjalistycznymi operacjami w zakresie motoryzacji i ładunków projektowych, wzmacniając jego znaczenie zarówno jako bramy, jak i centrum przeładunkowego. Trwałe relacje z głównymi liniami żeglugowymi i imponujące wolumeny ładunków napędzają jego solidną łączność i ogólny wpływ. Jednak ranking zrównoważonego rozwoju portu pozostaje w tyle za konkurencją, co sygnalizuje konieczność zwiększenia inwestycji w alternatywne rozwiązania bunkrowania paliw i zasilania lądowego. Aarhus w Danii z kolei wyróżnia się w regionie nordyckim wyjątkową bliskością gospodarczą, wykorzystując bezpośredni dostęp do kluczowych duńskich centrów gospodarczych i korzystając z renomowanych skandynawskich standardów zarządzania. W przeciwieństwie do Hamburga i Bremy/Bremerhaven, Aarhus obsługuje przede wszystkim regionalny ruch dowozowy i niszowe bałtyckie przepływy handlowe, zamiast konkurować o największe usługi na głównych liniach. Dobre wyniki portu w zakresie zrównoważonego rozwoju, ściśle powiązane z ambitnymi celami klimatycznymi Danii, zapewniają mu drugie miejsce w tym filarze.

Gdańsk zajmuje w raporcie czwarte miejsce w klasyfikacji generalnej, wyróżnia się niezwykłą trajektorią wzrostu. Rozwój portu odzwierciedla dynamiczny rozwój gospodarczy Polski i stałe inwestycje w infrastrukturę, co umacnia pozycję Gdańska jako wschodzącej siły wśród wiodących europejskich portów morskich.

Raport DNV jednoznacznie pokazuje, że przyszłość portów kontenerowych będzie determinowana przez trzy czynniki: skalę operacji, innowacje technologiczne i zrównoważony rozwój. Liderzy rynku inwestują w automatyzację, zielone paliwa i cyfrowe platformy, aby sprostać rosnącym wymaganiom handlu i regulacjom klimatycznym. Współpraca między władzami portowymi, operatorami terminali i przewoźnikami pozostaje kluczowa dla utrzymania konkurencyjności w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu.