Tomasz Augustyn
Gryfino II ma być jednym z największych magazynów energii w Polsce.
PGE planuje budowę sześciu wielkoskalowych magazynów energii o łącznej pojemności 4,2 GWh i wartości ok. 6 mld zł. W sumie na wszystkie typy magazynów energii – duże i małe bateryjne oraz elektrownię szczytowo-pompową Młoty – spółka zamierza przeznaczyć ok. 18 mld zł. Prezes PGE Dariusz Marzec poinformował, że w poniedziałek oficjalnie rozpoczęto budowę magazynu w Żarnowcu, który będzie największym w Europie i ma ruszyć za dwa lata. Jego wykonawcą jest LG Energy Solution. Do końca 2025 roku PGE wybierze wykonawcę kolejnego magazynu – Gryfino, a już teraz uzyskała warunki przyłączenia dla planowanych obiektów w Rogowcu, Rybniku, Gryfinie II i Krakowie. PGE planuje łączyć magazyny z działającymi blokami, głównie gazowymi, co zwiększa elastyczność systemu. Oprócz wielkoskalowych instalacji, PGE zamierza zbudować także 75 rozproszonych magazynów o łącznej pojemności 6,3 GWh i wartości 12 mld zł, w tym ESP Młoty o pojemności 4 GWh. Łącznie w systemie elektroenergetycznym znajdzie się ok. 85 magazynów o łącznej pojemności 17 GWh i wartości 18 mld zł, co pozwoli na zasilanie przez 24 godziny około 2,5 mln gospodarstw domowych.
Zdaniem prezesa PSE Grzegorza Onichimowskiego elastyczność w energetyce staje się kluczowa, a pierwsze firmy, które zbudują magazyny energii, uzyskają przewagę i będą wspierać stabilność systemu. Minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski zwrócił uwagę na globalny kontekst transformacji energetycznej i konieczność jej stopniowego wdrażania, aby utrzymać konkurencyjność przemysłu. Podkreślił również, że inwestycja PGE przyspiesza proces transformacji, co pozytywnie wpływa na notowania giełdowe sektora energetycznego. Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska przypomniała, że magazynowanie energii jest kluczowe dla sukcesu transformacji i jest wspierane m.in. przez rynek mocy. Ambasador Korei Płd. Hoonmin Lim podkreślił, że LG Energy Solution to kluczowy inwestor w Polsce, a projekt Żarnowiec to przykład strategicznej współpracy polsko-koreańskiej.
Zgodnie z umową między PGE a LG Energy Solution, wartą 1,5 mld zł, magazyn Żarnowiec powstanie w formule „pod klucz” i zostanie ukończony do 30 kwietnia 2027 roku. Kontrakt zawiera klauzulę waloryzacyjną, umożliwiającą wzrost wynagrodzenia wykonawcy o maksymalnie 10%. Moc rozładowywania magazynu wyniesie 262,2 MW, ładowania 269,4 MW, a jego pojemność to ok. 981 MWh przy sprawności 85,2%. Wykonawcę wyłoniono w drugim przetargu po unieważnieniu pierwszego. Magazyn w Żarnowcu uzyskał 17-letni kontrakt na rynku mocy od 2029 roku, z obowiązkiem mocowym na poziomie niemal 138 MW. PGE, będąc największym przedsiębiorstwem elektroenergetycznym w Polsce, posiada 61% akcji należących do Skarbu Państwa.
Magazyn energii Gryfino ma powstać w Nowym Czarnowie (woj. zachodniopomorskie) i zostanie przyłączony do systemu przesyłowego na napięciu 400 kV. Warunki przyłączeniowe wydał Operator Sieci Przesyłowej PSE, a zakończenie inwestycji planowane jest na 2029 rok. Będzie to jedna z największych instalacji tego typu w Europie, umożliwiająca magazynowanie nadwyżek energii z farm wiatrowych i wzmacniająca bezpieczeństwo energetyczne kraju. Inwestycja wpisuje się w cel strategiczny PGE, zakładający osiągnięcie co najmniej 800 MW mocy magazynów energii do 2030 roku. Wybór lokalizacji nie jest przypadkowy – we wrześniu 2023 roku PGE uruchomiło w tym regionie największą elektrownię gazową w Polsce, PGE Gryfino 2050, o mocy blisko 1400 MW, dostarczającą energię dla ok. 2,5 mln gospodarstw domowych i redukującą emisję CO2 o 3 mln ton rocznie. W rejonie Gryfinia działają również liczne farmy wiatrowe, co dodatkowo uzasadnia budowę dużego magazynu energii.
Obecnie Elektrownia Dolna Odra, wykorzystująca węgiel kamienny, pracuje szczytowo i generuje straty rzędu kilkuset milionów złotych rocznie. Utrzymywanie nierentownych bloków węglowych podnosi ceny energii, dlatego konieczne są zmiany. Polska docelowo oprze bezpieczeństwo energetyczne na OZE i energetyce jądrowej, a gaz będzie pełnił rolę przejściową. Przykładem jest gazowo-parowa elektrownia PGE Gryfino Dolna Odra o mocy 1366 MW, oddana do użytku w 2024 roku, będąca najnowocześniejszą instalacją tego typu w Polsce, o sprawności nominalnej powyżej 63%. Jej wskaźnik emisyjności to ok. 330 g CO2/kWh, czyli trzykrotnie mniej niż w elektrowni węglowej Dolna Odra. Bloki gazowe charakteryzują się większą elastycznością i krótszym czasem uruchamiania, co jest kluczowe dla systemów z dużym udziałem OZE.
Z punktu widzenia regionu, zmiana w kierunku czystej energii jest istotna – badania ARC Rynek i Opinia pokazują, że 74% Polaków preferuje OZE nad węglem. Zielona energia przyciąga inwestorów i minimalizuje ryzyko utraty miejsc pracy. PGE planuje budowę nowych źródeł energii w miejscach wygaszanych elektrowni węglowych, takich jak elektrownie gazowe czy magazyny energii. Przykładem jest Gryfino, gdzie PGE zainwestuje miliardy złotych w nowoczesny bateryjny magazyn energii o mocy 400 MW i pojemności nie mniejszej niż 800 MWh, a także w nową ciepłownię gazową o mocy 28 MWt, której uruchomienie planowane jest na 2027 rok.
Proces wygaszania Elektrowni Dolna Odra będzie stopniowy – do 2026 roku pozostanie tam 150 etatów, a nowa ciepłownia stworzy kolejne miejsca pracy. Wielu pracowników przejdzie na emerytury, a pozostali będą mieli pierwszeństwo zatrudnienia w innych spółkach PGE lub skorzystają z osłon socjalnych, obejmujących odprawy do 400 tys. zł. Dodatkowo, PGE GiEK opracowuje program dobrowolnych odejść. Nowe inwestycje w regionie, realizowane przez PGE, zagwarantują stabilność zatrudnienia i dalszy rozwój gospodarczy Pomorza Zachodniego. Mieszkańcy i przedsiębiorstwa nie odczują zmian w dostawach energii po zamknięciu elektrowni węglowej, ponieważ nowoczesna infrastruktura zapewni stabilność systemu.
