Sytuacja na rynku pracy w województwie zachodniopomorskim w końcówce 2025 r. charakteryzowała się pogorszeniem kluczowych wskaźników ilościowych przy jednoczesnych sygnałach poprawy nastrojów po stronie pracodawców. Stopa bezrobocia rejestrowanego w regionie w listopadzie 2025 r. wyniosła 7,5%, co oznaczało niewielki wzrost w ujęciu miesięcznym (o 0,1 punktu procentowego w porównaniu z październikiem 2025 r.) oraz wyraźne pogorszenie w skali roku (o 0,9 punktu procentowego względem listopada 2024 r.). Towarzyszył temu wzrost liczby osób pozostających bez pracy – na koniec listopada 2025 r. w ewidencji znajdowało się 44,1 tys. bezrobotnych, czyli o 0,6 tys. więcej niż miesiąc wcześniej i aż o 4,9 tys. więcej niż rok wcześniej. Dane te wskazują na wyraźne osłabienie sytuacji na regionalnym rynku pracy w porównaniu z rokiem poprzednim.
Na tle kraju województwo zachodniopomorskie pozostawało regionem o wyraźnie wyższym poziomie bezrobocia. W skali ogólnopolskiej stopa bezrobocia w listopadzie 2025 r. wyniosła 5,6% i nie zmieniła się w porównaniu z październikiem, choć również w ujęciu rocznym odnotowano jej wzrost (o 0,6 punktu procentowego). Liczba bezrobotnych w Polsce osiągnęła 873,6 tys. osób, rosnąc zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym. Struktura bezrobocia ujawnia jednocześnie trwałe problemy jakościowe rynku pracy: zdecydowana większość osób pozostających bez pracy (86,4%) nie miała prawa do zasiłku, niemal połowę stanowili bezrobotni długotrwale (47,9%), a istotny udział miały osoby powyżej 50. roku życia (28,1%) oraz osoby bez kwalifikacji zawodowych (35,9%). Młodzi do 25. roku życia stanowili 12,5% bezrobotnych, natomiast osoby z niepełnosprawnościami – 4,5%.
Pomimo pogorszenia wskaźników bezrobocia, dane dotyczące aktywności zawodowej i oczekiwań przedsiębiorców sygnalizują stopniową poprawę perspektyw zatrudnieniowych. Wskaźnik zatrudnienia w województwie zachodniopomorskim w III kwartale 2025 r. wyniósł 54,7%, co potwierdza umiarkowany, lecz stabilny poziom wykorzystania zasobów pracy. Jednocześnie wyniki badania „Nastroje zatrudnieniowe pracodawców w województwie zachodniopomorskim w I kwartale 2026 roku” wskazują na wyraźne przesunięcie ocen w stronę optymizmu. Wśród 1209 ankietowanych pracodawców 13% deklarowało zamiar zwiększenia zatrudnienia w najbliższych trzech miesiącach, 9% zapowiadało redukcję etatów, a zdecydowana większość (71%) planowała utrzymanie dotychczasowego poziomu zatrudnienia; 7% nie było w stanie sformułować jednoznacznej prognozy. Prognoza netto zatrudnienia na poziomie +4% potwierdza przewagę postaw prorozwojowych i może świadczyć o stopniowym wychodzeniu regionalnego rynku pracy z fazy spowolnienia.
Jednocześnie perspektywa 2026 r. ujawnia narastające problemy strukturalne po stronie podaży pracy. Wyniki dziesiątej edycji badania Barometr zawodów, realizowanego w województwie od 2015 r., wskazują na utrzymujące się i pogłębiające trudności w zaspokajaniu zapotrzebowania kadrowego w kluczowych sektorach gospodarki regionu. Deficyty dotyczą przede wszystkim zawodów, w których podstawowym problemem jest niedobór kandydatów do pracy, wynikający z procesów demograficznych, dynamicznego rozwoju wybranych branż oraz niewystarczającego systemu kształcenia. W 2026 r. zidentyfikowano 22 zawody deficytowe, a drugą istotną przyczyną braków kadrowych są nieadekwatne kwalifikacje potencjalnych pracowników. Relatywnie rzadziej przyczyną niedoborów jest niechęć do pracy związana z poziomem wynagrodzeń lub warunkami zatrudnienia.
Największe deficyty kadrowe prognozowane są w sektorze edukacji (m.in. nauczyciele nauczania wczesnoszkolnego, przedszkolnego, przedmiotów zawodowych i ogólnokształcących, pedagodzy oraz nauczyciele szkół specjalnych), w obszarze medyczno-opiekuńczym (lekarze, pielęgniarki i położne, psycholodzy, terapeuci, logopedzi, pracownicy socjalni i opiekunowie osób starszych lub z niepełnosprawnościami), w sektorze finansowo-prawnym (księgowi i specjaliści ds. rachunkowości), w budownictwie (operatorzy i mechanicy sprzętu), transporcie i logistyce (kierowcy autobusów oraz pojazdów ciężarowych), energetyce i elektrotechnice (elektrycy i energetycy), gastronomii i turystyce (kucharze), a także w przemyśle przetwórczym (spawacze). Zestawienie to potwierdza, że rynek pracy w województwie zachodniopomorskim coraz silniej ograniczany jest przez bariery strukturalne, a nie wyłącznie przez koniunkturę, co w dłuższej perspektywie wymaga skoordynowanych działań w obszarze edukacji, kształcenia zawodowego i polityki migracyjnej.

Instytut Studiów Regionalnych, syntetyzując przedstawione wcześniej uwarunkowania społeczno-gospodarcze i demograficzne regionu, wskazuje, że województwo zachodniopomorskie znajduje się w punkcie wymagającym przejścia od reaktywnego zarządzania problemami do świadomej, długofalowej polityki rozwojowej. Skumulowane procesy starzenia się ludności, odpływu młodych, osłabienia mniejszych ośrodków miejskich oraz narastających dysproporcji w dostępie do usług i rynku pracy tworzą układ wzajemnie wzmacniających się barier rozwojowych. Jednocześnie region dysponuje istotnymi atutami – położeniem geograficznym, potencjałem portowym, zapleczem akademickim i przestrzenią osadniczą – które przy odpowiedniej strategii mogą zostać przekształcone w trwałe przewagi konkurencyjne. Kluczowe staje się zatem zintegrowanie polityk demograficznych, społecznych i gospodarczych wokół jasno określonej wizji rozwoju, która wykracza poza krótkookresowe cykle polityczne i odpowiada na potrzeby przyszłych pokoleń.

W tym kontekście Instytut formułuje następujące postulaty:

• Przyjęcie długookresowej strategii demograficznej regionu, traktującej ludność jako podstawowy zasób rozwojowy, a nie wyłącznie zmienną statystyczną.

• Integrację polityki rodzinnej, mieszkaniowej i rynku pracy w celu realnego zwiększenia stabilności życiowej młodych gospodarstw domowych.

• Wzmocnienie roli mniejszych i średnich miast jako filarów spójności terytorialnej i zaplecza dla obszarów wiejskich.

• Rozwój usług publicznych w układzie policentrycznym, ograniczającym wykluczenie komunikacyjne, zdrowotne i edukacyjne.

• Budowanie regionalnej oferty zatrudnieniowej opartej na jakości pracy, a nie wyłącznie jej dostępności, w szczególności dla osób młodych i wysoko wykwalifikowanych.

• Aktywne przeciwdziałanie odpływowi migracyjnemu oraz tworzenie warunków do powrotów, zwłaszcza absolwentów i specjalistów.

• Systemowe przygotowanie regionu na starzenie się ludności, obejmujące politykę senioralną, ochronę zdrowia, mieszkalnictwo i rynek usług opiekuńczych.

• Wzmocnienie zdolności analitycznych i planistycznych samorządu regionalnego, tak aby decyzje rozwojowe były oparte na danych, scenariuszach i prognozach, a nie wyłącznie na presji bieżących problemów.

Zdaniem Instytutu tylko takie całościowe i konsekwentne podejście pozwoli zatrzymać negatywne trendy i nadać rozwojowi województwa zachodniopomorskiego kierunek zgodny z odpowiedzialnością wobec przyszłych pokoleń.