Ministerstwo Transportu Niemiec nie planuje obecnie przyspieszenia rozbudowy tzw. Kolei Wschodniej (Ostbahn) na odcinku Berlin–Kostrzyn nad Odrą. Jak informuje agencja dpa, resort nie dostrzega wystarczających przesłanek, które uzasadniałyby nadanie tej inwestycji statusu „pilnej potrzeby”, warunkującego możliwość finansowania ze środków federalnych. Zdaniem ministerstwa taka kwalifikacja wymagałaby pozytywnej oceny korzyści gospodarczych, tymczasem nie wykazano dotychczas dodatkowego zapotrzebowania na wykorzystanie tej linii w międzynarodowym ruchu pasażerskim dalekobieżnym ani przewozach towarowych ponad obecnie funkcjonujące połączenia. Mimo takiego stanowiska znaczenie Ostbahn może w najbliższych latach wzrosnąć. Jak zwraca uwagę dpa, planowana modernizacja magistrali Berlin–Frankfurt nad Odrą sprawi, że połączenie przez Kostrzyn może pełnić funkcję ważnej trasy objazdowej, ograniczając skutki utrudnień w ruchu kolejowym. Obecnie odcinek prowadzący z Berlina do granicznej stacji Kuestrin-Kietz, położonej naprzeciwko Kostrzyna nad Odrą, figuruje w federalnym planie transportowym jedynie jako inwestycja o „potencjalnej potrzebie”, co nie gwarantuje realizacji w najbliższym czasie.

Od wielu lat o zmianę tego statusu zabiegają zarówno władze Brandenburgii i innych landów wschodnich, jak i samorządy przygranicznych województw zachodniej Polski. Premier Brandenburgii Dietmar Woidke podkreśla, że rezygnacja z rozbudowy połączeń z Europą Wschodnią oznacza utratę szans na pełniejsze wykorzystanie dynamicznego rozwoju gospodarczego Polski, a tym samym ogranicza potencjalne korzyści dla niemieckiej gospodarki.

Pewnym sygnałem wzrostu znaczenia tej inwestycji jest projekt nowych przepisów dotyczących rozwoju infrastruktury transportowej. Zgodnie z propozycją rządu federalnego, postępowania sądowe dotyczące rozbudowy Kolei Wschodniej miałyby trafiać bezpośrednio do Federalnego Sądu Administracyjnego. W praktyce oznaczałoby to pominięcie niższych instancji sądowych, które obecnie często wydłużają realizację inwestycji kolejowych o wiele lat. Rozwiązanie to zostało pozytywnie ocenione zarówno przez zrzeszenie Interessengemeinschaft Ostbahn, skupiające gminy oraz izby przemysłowo-handlowe, jak i ministra transportu Brandenburgii Roberta Crumbacha. Jego zdaniem skierowanie spraw dotyczących tej linii bezpośrednio do najwyższej instancji administracyjnej świadczy o rosnącej randze projektu i należy je uznać za istotny sukces. Jednocześnie władze Brandenburgii konsekwentnie postulują kompleksową modernizację całej trasy do Kostrzyna poprzez jej pełną elektryfikację i dobudowę drugiego toru. Taki zakres prac pozwoliłby na prowadzenie ruchu z prędkością do 160 km/h, znacząco zwiększając atrakcyjność połączeń pasażerskich i możliwości przewozów towarowych. Robert Crumbach podkreśla jednak, że konieczne są dalsze działania na rzecz wpisania inwestycji do kategorii „pilnej potrzeby” lub zapewnienia jej realizacji na podstawie innych regulacji dotyczących rozbudowy infrastruktury.

Dyskusja o znaczeniu Kolei Wschodniej nabiera dodatkowego wymiaru w kontekście trwających i planowanych modernizacji niemieckiej sieci kolejowej. Na trasie Berlin–Frankfurt nad Odrą prowadzone są już prace modernizacyjne, natomiast Deutsche Bahn zapowiada na 2029 r. kompleksowy remont regionalnej linii pomiędzy Berlinem Wschodnim a Frankfurtem nad Odrą. Prace obejmą odnowę torów, sieci trakcyjnej oraz pozostałej infrastruktury i według obecnych założeń potrwają dziewięć miesięcy, powodując znaczne utrudnienia dla około 60 tys. pasażerów korzystających z tego połączenia. Część ekspertów i komentatorów wyraża jednak obawy, że – podobnie jak w przypadku innych dużych inwestycji, m.in. modernizacji linii Berlin–Hamburg – rzeczywisty czas zamknięcia może okazać się dłuższy od obecnie deklarowanego. W takim scenariuszu odpowiednio zmodernizowana Kolej Wschodnia mogłaby odegrać istotną rolę jako alternatywny korytarz komunikacyjny łączący Berlin z zachodnią Polską.