Tomasz Augustyn

Niższe od średniej krajowej wynagrodzenia w przemyśle i usługach przy relatywnie wysokich płacach w rolnictwie to specyfika struktury gospodarczej regionu z jego umiarkowaną skalą powiązań zewnętrznych rynku pracy.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej w województwie zachodniopomorskim (GUS opublikował dane za listopad 2025 roku) wykazuje wyraźne zróżnicowanie zarówno między sektorami gospodarki, jak i pomiędzy dwoma ujęciami statystycznymi – według miejsca zamieszkania pracownika oraz według siedziby podmiotu zatrudniającego. Sam fakt występowania różnic pomiędzy tymi dwoma perspektywami jest bardzo istotny interpretacyjnie, ponieważ pokazuje skalę codziennych przepływów pracowników, przestrzenną organizację rynku pracy oraz koncentrację funkcji gospodarczych w określonych ośrodkach. Dane wskazują, że w województwie zachodniopomorskim przeciętne wynagrodzenia są generalnie niższe niż średnia krajowa, szczególnie w sektorach przemysłowym i usługowym, natomiast relatywnie korzystniej prezentuje się sektor rolniczy.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej (listopad 2025)

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS

W układzie według miejsca zamieszkania mieszkańcy województwa zachodniopomorskiego osiągają przeciętnie 8009,57 zł brutto w rolnictwie, 8257,30 zł w przemyśle oraz 8518,37 zł w usługach. Oznacza to klasyczny dla współczesnej gospodarki układ hierarchii płacowej, w którym najwyższe wynagrodzenia koncentrują się w usługach, niższe w przemyśle, a relatywnie najniższe w rolnictwie. Jednakże skala tych różnic w województwie jest mniejsza niż przeciętnie w Polsce. W kraju różnica pomiędzy usługami a rolnictwem wynosi około 1500 zł, natomiast w województwie zachodniopomorskim jedynie około 500 zł. Świadczy to o słabszej polaryzacji sektorowej regionalnej gospodarki oraz relatywnie słabszym rozwoju wysoko produktywnych i wysoko wynagradzanych usług opartych na wiedzy. Najbardziej widoczna dysproporcja względem średniej krajowej występuje w usługach. W Polsce przeciętne wynagrodzenie w usługach osiąga poziom 9224,93 zł, natomiast w województwie zachodniopomorskim jedynie 8518,37 zł według miejsca zamieszkania i 8541,16 zł według siedziby podmiotu. Różnica przekracza więc 680 zł miesięcznie. Jest to rezultat struktury regionalnej gospodarki, w której dominują usługi tradycyjne – handel, logistyka, turystyka, gastronomia, usługi administracyjne i transportowe – podczas gdy relatywnie słabo rozwinięte są sektory wysokomarżowe, takie jak usługi finansowe, działalność central korporacyjnych, nowoczesne usługi biznesowe, sektor ICT czy działalność badawczo-rozwojowa. Wysokie wynagrodzenia w usługach na poziomie krajowym są silnie zawyżane przez koncentrację zaawansowanych usług w największych metropoliach, przede wszystkim w Warszawa, ale także w Kraków, Wrocław czy Gdańsk. Województwo zachodniopomorskie, mimo istotnej roli Szczecin, nie wykształciło równie silnego zaplecza nowoczesnych usług korporacyjnych.

Interesująco prezentuje się natomiast sektor rolniczy. Wynagrodzenia w zachodniopomorskim są wyższe od średniej krajowej zarówno według miejsca zamieszkania, jak i siedziby podmiotu. W ujęciu miejsca zamieszkania różnica wynosi około 286 zł względem Polski, a według siedziby podmiotu około 350 zł. Wynika to ze specyfiki struktury agrarnej regionu. Województwo zachodniopomorskie charakteryzuje się jednym z najwyższych w Polsce udziałów dużych gospodarstw rolnych powstałych częściowo na bazie dawnych państwowych gospodarstw rolnych. Rolnictwo ma tu bardziej towarowy, zmechanizowany i kapitałochłonny charakter niż w Polsce południowo-wschodniej, gdzie dominują małe gospodarstwa rodzinne. Większa skala produkcji oznacza wyższą produktywność pracy, a tym samym wyższe wynagrodzenia. Istotne znaczenie ma także rozwój wyspecjalizowanego rolnictwa wielkoobszarowego, produkcji zwierzęcej oraz powiązań z przemysłem rolno-spożywczym i logistyką portową.

Odmienny obraz widoczny jest w przemyśle. W województwie zachodniopomorskim wynagrodzenia przemysłowe są wyraźnie niższe od średniej krajowej – o około 500–650 zł. Oznacza to relatywnie niższą produktywność przemysłu regionalnego lub dominację branż o niższej wartości dodanej. W strukturze przemysłu regionu znaczącą rolę odgrywają branże związane z gospodarką morską, przetwórstwem spożywczym, produkcją materiałów budowlanych, przemysłem drzewnym oraz działalnością logistyczno-magazynową. Mniejszy udział mają natomiast wysoko zaawansowane sektory przemysłowe, takie jak przemysł elektroniczny, motoryzacyjny czy zaawansowane technologie przemysłowe, które generują najwyższe wynagrodzenia w województwach południowo-zachodnich i centralnych. Dodatkowo region cechuje się relatywnie mniejszą koncentracją dużych przedsiębiorstw przemysłowych o kapitale międzynarodowym.

Istotne są również różnice pomiędzy ujęciem według miejsca zamieszkania a według siedziby podmiotu. W rolnictwie wynagrodzenie według siedziby podmiotu (8070,62 zł) jest wyższe niż według miejsca zamieszkania (8009,57 zł). Podobnie jest w usługach. Oznacza to, że przedsiębiorstwa zlokalizowane w województwie oferują nieco wyższe płace niż przeciętnie uzyskują mieszkańcy regionu. Sugeruje to występowanie dojazdów do pracy spoza województwa lub zatrudnianie części mieszkańców regionu poza jego granicami w lepiej wynagradzanych ośrodkach. Szczególnie istotne mogą być powiązania z rynkiem niemieckim oraz odpływ pracowników do dużych metropolii krajowych. W przemyśle sytuacja jest odwrotna – wynagrodzenie według miejsca zamieszkania jest wyższe niż według siedziby podmiotu. Może to oznaczać, że część mieszkańców województwa pracuje w lepiej wynagradzanym przemyśle poza regionem, natomiast przedsiębiorstwa przemysłowe zlokalizowane w województwie oferują relatywnie niższe płace.

Warto podkreślić, że niewielkie różnice pomiędzy obydwoma ujęciami statystycznymi świadczą o stosunkowo umiarkowanej skali codziennych przepływów pracowniczych. W silnie metropolitalnych regionach różnice między miejscem zamieszkania a siedzibą podmiotu są zwykle znacznie większe, ponieważ centra gospodarcze przyciągają pracowników z szerokiego zaplecza funkcjonalnego. W zachodniopomorskim głównym biegunem wzrostu pozostaje Szczecin, jednak potencjał metropolitalny regionu jest mniejszy niż w największych krajowych aglomeracjach.

Całość danych wskazuje więc, że województwo zachodniopomorskie posiada relatywnie korzystną pozycję płacową w rolnictwie, umiarkowaną w usługach i słabszą w przemyśle. Struktura wynagrodzeń odzwierciedla profil gospodarczy regionu oparty na usługach tradycyjnych, gospodarce morskiej, logistyce, turystyce oraz rolnictwie wielkoobszarowym, przy jednocześnie ograniczonej obecności sektorów wysokiej technologii i zaawansowanych usług biznesowych. Różnice pomiędzy miejscem zamieszkania a siedzibą podmiotu wskazują natomiast na umiarkowaną mobilność pracowników i częściowe uzależnienie regionalnego rynku pracy od zewnętrznych centrów wzrostu gospodarczego.