Andrzej Pieśla
Nasi najbliżsi sąsiedzi inwestują w wzmocnienie i zwiększenie efektywności funkcjonowania uczelni
Parlament kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie uchwalił 3 czerwca nową ustawę o szkolnictwie wyższym, która wprowadza szereg zmian mających na celu modernizację systemu akademickiego, zwiększenie jego konkurencyjności oraz dostosowanie do współczesnych wyzwań nauki i szkolnictwa wyższego. Jednym z najważniejszych elementów reformy jest przyznanie uczelniom nauk stosowanych (dawnym Fachhochschulen) prawa do nadawania stopnia doktora. Możliwość ta będzie dotyczyła wybranych obszarów charakteryzujących się wysokim poziomem działalności badawczej. Ocena potencjału naukowego i zdolności do prowadzenia kształcenia doktorskiego będzie dokonywana przez niezależne zespoły eksperckie. Rozwiązanie to wzmacnia pozycję naukową uczelni zawodowych, zwiększa ich atrakcyjność dla kadry badawczej oraz umożliwia realizację ścieżki doktorskiej bez konieczności opuszczania regionu.
Ustawa wprowadza również nowe zasady realizacji inwestycji infrastrukturalnych przez uniwersyteckie centra medyczne w Greifswaldzie i Rostocku. Ośrodki te przejmą funkcję inwestora w zakresie prowadzonych przedsięwzięć budowlanych i modernizacyjnych, co ma przyspieszyć realizację projektów oraz zwiększyć efektywność zarządzania inwestycjami. Finansowanie inwestycji będzie mogło odbywać się przy wykorzystaniu kredytów zabezpieczonych przez budżet kraju związkowego. System nadzoru nad projektami obejmie przedstawicieli resortów finansów, zdrowia i nauki, natomiast wieloletnie programy inwestycyjne oraz przedsięwzięcia przekraczające wartość 100 mln euro będą wymagały zatwierdzenia przez komisję finansów parlamentu krajowego. Nowe przepisy wzmacniają także udział studentów w zarządzaniu uczelniami. Zachowany zostaje obowiązek funkcjonowania prorektoratu studenckiego, a kompetencje samorządów studenckich zostają doprecyzowane i rozszerzone. Ich działalność będzie obejmowała nie tylko kwestie związane z jakością kształcenia, ale również działania na rzecz poprawy szeroko rozumianych warunków studiowania.
Istotnym elementem reformy jest ustawowe zagwarantowanie zasad otwartego dostępu do wyników badań naukowych. Rozwiązanie to stanowi rozwinięcie przyjętej wcześniej strategii landowej dotyczącej open access. Nowe regulacje zapewniają podstawy prawne dla swobodnego dostępu do publikacji naukowych, danych badawczych oraz zasobów dziedzictwa kulturowego powstających w instytucjach naukowych Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Celem jest zwiększenie widoczności i dostępności rezultatów badań oraz wzmocnienie pozycji regionalnych instytucji naukowych w międzynarodowym obiegu wiedzy. Ustawa przewiduje również wzmocnienie roli pełnomocników ds. równości szans funkcjonujących na poziomie wydziałów uczelni. Jednocześnie wprowadza rozwiązania mające zwiększyć przyjazność systemu szkolnictwa wyższego wobec osób łączących studia z obowiązkami rodzinnymi i opiekuńczymi. Większa elastyczność organizacyjna ma ułatwić studiowanie studentom wychowującym dzieci oraz sprawującym opiekę nad członkami rodziny.
Nowe przepisy tworzą zatem ramy prawne służące zwiększeniu autonomii uczelni, rozwojowi potencjału badawczego, usprawnieniu procesów inwestycyjnych, upowszechnianiu wyników badań oraz wzmacnianiu społecznej dostępności szkolnictwa wyższego.
