Opublikowane przez Statistics Sweden (SCB) dane za 2025 r. wskazują na przełomowy moment w polsko-szwedzkich przepływach migracyjnych. Po raz pierwszy od wielu lat odnotowano ujemne saldo migracji z Polski do Szwecji – kraj ten opuściło o 349 Polaków więcej, niż się w nim osiedliło. W praktyce oznacza to, że 2546 obywateli Polski wróciło do kraju, podczas gdy 2197 zdecydowało się na emigrację do Szwecji, co stanowi spadek napływu o blisko jedną czwartą w porównaniu z rokiem poprzednim. Zjawisko to można interpretować jako symboliczny koniec etapu, w którym Szwecja była jednym z najbardziej atrakcyjnych kierunków polskiej migracji zarobkowej.

Skala polskiej obecności w Szwecji pozostaje nadal znacząca – według SCB w 2025 r. w kraju tym zameldowanych było 98 311 osób urodzonych w Polsce. Polacy stanowili czwartą największą grupę narodowościową, po obywatelach Syrii, Iraku i Finlandii. Jednocześnie struktura demograficzna Szwecji wskazuje na rosnące znaczenie migracji w ogóle: cudzoziemcy stanowili około 20 proc. populacji liczącej 10,6 mln mieszkańców, a łączna liczba osób z zagranicy sięgnęła 2,2 mln. Mimo to dynamika wzrostu liczby ludności była w 2025 r. minimalna – 0,2 proc., co było najsłabszym wynikiem od początku XXI wieku.

Zmiana trendu w przypadku migracji z Polski należy analizować w szerszym kontekście makroekonomicznym. Szwecja, która po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 r. jako jeden z pierwszych krajów otworzyła swój rynek pracy dla Polaków, przez lata oferowała wyższe wynagrodzenia, stabilne warunki zatrudnienia i rozbudowany system zabezpieczenia społecznego. Obecnie jednak zmaga się z osłabieniem koniunktury i rosnącym bezrobociem – w 2025 r. stopa bezrobocia wyniosła 8,8 proc., co oznacza wzrost o 0,4 pkt proc. rok do roku. Pogorszenie sytuacji na rynku pracy ogranicza atrakcyjność migracji ekonomicznej, zwłaszcza w warunkach stopniowej poprawy wynagrodzeń i warunków zatrudnienia w Polsce. Istotne znaczenie ma także proces konwergencji dochodowej między Polską a krajami Europy Zachodniej. W ostatniej dekadzie różnice płacowe wyraźnie się zmniejszyły, a jednocześnie wzrosły koszty życia w krajach skandynawskich. W efekcie relatywna premia migracyjna – rozumiana jako nadwyżka dochodu po uwzględnieniu kosztów utrzymania – uległa ograniczeniu. Dla części pracowników, szczególnie w sektorach o niższych kwalifikacjach, bilans ekonomiczny emigracji przestaje być jednoznacznie korzystny.

Ujemne saldo migracji może mieć konsekwencje zarówno dla Szwecji, jak i dla Polski. Dla gospodarki szwedzkiej oznacza to potencjalne zmniejszenie podaży pracy w segmentach, w których Polacy byli istotną grupą – m.in. w budownictwie, usługach technicznych czy przemyśle przetwórczym. W warunkach starzejącego się społeczeństwa i niskiej dynamiki demograficznej każda redukcja napływu pracowników z zagranicy może pogłębiać napięcia strukturalne na rynku pracy. Z perspektywy Polski powrót części emigrantów może wspierać rynek pracy i konsumpcję wewnętrzną, szczególnie jeśli powracający dysponują kapitałem finansowym i doświadczeniem zawodowym zdobytym za granicą. Jednocześnie spadek emigracji zarobkowej oznacza ograniczenie transferów pieniężnych z zagranicy, które przez lata stanowiły istotne wsparcie dla budżetów gospodarstw domowych.

W wymiarze symbolicznym dane za 2025 r. pokazują, że model migracji oparty na trwałej przewadze dochodowej państw skandynawskich nad Polską traci na aktualności. Mobilność zawodowa w obrębie UE pozostaje wysoka, lecz jej kierunki i motywacje ulegają zmianie. Decyzje migracyjne coraz częściej zależą nie tylko od poziomu wynagrodzeń, lecz także od stabilności zatrudnienia, jakości usług publicznych, bezpieczeństwa oraz kosztów życia. W tym kontekście Szwecja przestaje być dla Polaków oczywistym wyborem, a migracja do tego kraju staje się bardziej selektywna i uzależniona od indywidualnych kwalifikacji oraz sytuacji sektorowej.