Tomasz Augustyn

Szczecin ominie szwedzka misja gospodarcza. Szkoda, bo tu kapitał i know how północnego sąsiada są szczególnie widoczne. 

Do Polski przyjeżdża szwedzka misja gospodarcza. Niestety, nie do Szczecina. Przedstawiciele 65 szwedzkich firm towarzyszący królowi Karolowi XVI Gustawowi i królowej Sylwii pojawią się w Warszawie i Gdańsku. To element zacieśnienia relacji gospodarczych miedzy oboma krajami. Ponad 700 działających w Polsce szwedzkich firm o wartości 5,5 mld EUR (około 25 mld złotych) zatrudnia w Polsce ponad 100 tysięcy pracowników wytwarzając 0,5 proc. PKB.

Szwedzcy inwestorzy konsekwentnie traktują Polskę jako długoterminowe zobowiązanie, systematycznie reinwestując ponad 90% swoich zysków, co jest wynikiem znacznie wyższym niż w przypadku inwestorów z innych krajów. Rozmowy z przedstawicielami tych szwedzkich firm pokazują, że zdecydowana większość planuje kontynuować swój rozwój i zwiększać inwestycje w ciągu najbliższych pięciu lat. Podkreśla to, że Polska była i nadal jest postrzegana przez szwedzkie firmy jako długoterminowe zobowiązanie. Szwedzkie firmy plasują się w czołówce zagranicznych inwestorów pod względem wydatków na badania i rozwój, ustępując jedynie firmom z Niemiec, Francji i USA. W całej polskiej gospodarce 1,5% siły roboczej jest zaangażowane w badania i rozwój, w porównaniu z 4,5% w firmach szwedzkich. Skutkuje to transferem wiedzy do polskiej gospodarki.

Szwedzkie inwestycje w Polsce rozpoczęły się na dużą skalę na początku XX wieku. Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku, handel między Polską a Szwecją wzrósł o prawie 400%, z 4,2 mld EUR do 20,6 mld EUR do 2023 roku. Wzrost ten obejmuje zarówno towary, jak i usługi. Polska odnotowała znaczną nadwyżkę handlową ze Szwecją, która w 2023 roku wyniosła 2,6 mld EUR. Tylko w okresie 2018 – 2023 szwedzkie firmy w Polsce wygenerowały przychody w wysokości 9,7 mld zł, reinwestując 93% w Polsce przy średniej stopie reinwestycji dla wszystkich inwestorów wynoszącej 58% (dla firm niemieckich 66%, francuskich 53%, brytyjskich 89% i amerykańskich 13%). Badanie przeprowadzone przez Skandynawsko-Polską Izbę Gospodarczą pokazuje, że 72% ankietowanych szwedzkich inwestorów planuje dokonać inwestycji rozwojowych w Polsce w ciągu pięciu lat.

Udział kapitału szwedzkiego w ogólnych inwestycjach zagranicznych w regionie (2023, w %)

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Skandynawsko-Polskiej Izby Gospodarczej 

Badanie SPCC przeprowadzone w kwietniu i maju 2024 r. na próbie 10% największych szwedzkich firm działających w Polsce. szwedzkich firm podkreśla najważniejsze cechy Polski, które czynią ją atrakcyjnym miejscem do dalszych inwestycji, do których należą: dobrze wykształcone społeczeństwo, wysoka kultura pracy i zaangażowania, szybki wzrost gospodarczy, zmieniające się struktury rynkowe, oferujące inwestorom możliwość wykorzystania ich know-how, wysokie potrzeby inwestycyjne w obszarach infrastruktury energetycznej, cyfrowej i wojskowej, duży i chłonny rynek krajowy, bardzo dobre położenie geograficzne, dobrze rozwinięte sieci transportowe łączące kraj z najważniejszymi ośrodkami przemysłowymi w Europie. Regionalnie, najwięcej szwedzkich inwestycji ma miejsce w województwach zachodniopomorskim. Szwecja jest tu drugim co do wielkości inwestorem w tym regionie po Danii. Wiele szwedzkich firm działa także w województwach mazowieckim, śląskim, wielkopolskim i dolnośląskim. Ten rozkład odróżnia szwedzkie inwestycje od inwestycji z innych krajów, ponieważ kapitał zagraniczny w Polsce koncentruje się głównie w województwie mazowieckim. Geograficznie, ten schemat inwestycji wiąże się z bliskością kraju macierzystego i rynków zachodnioeuropejskich. Firmy szwedzkie, w większym stopniu niż te z innych krajów, koncentrują się na przetwórstwie przemysłowym, a zatem bliskość rynków zbytu i sieci transportowych jest stosunkowo znacząca. Jednak szwedzkie inwestycje są również zauważalnie obecne w województwach Polski Wschodniej, szczególnie w województwach podlaskim i warmińsko-mazurskim, gdzie Szwecja zajmuje czwarte miejsce wśród największych inwestorów. W województwie podlaskim wyższą pozycję zajmują jedynie inwestorzy z Danii, Holandii i Wielkiej Brytanii, podczas gdy w województwie warmińsko-mazurskim najwięksi inwestorzy pochodzą z Niemiec, Francji i Szwajcarii.

Sama tylko IKEA zatrudnia w Polsce ponad 17 tys. pracowników i zajmuje się już nie tylko sprzedażą mebli oraz wyposażenia wnętrz, ale też właścicielem centrów handlowych dla innych marek, a nawet inwestuje w farmy wiatrowe. W ciągu ostatnich 30 lat jedną z największych szwedzkich firm stał się dostawca usług opieki zdrowotnej Medicover. Spółka, zatrudniająca ponad 22 tys. pracowników, posiada ponad 450 placówek medycznych, sieć siłowni, a także wielospecjalistyczny szpital na warszawskim Wilanowie. Inni najwięksi szwedzcy pracodawcy w Polsce to H&M (6548 zatrudnionych), Securitas (5306), Electrolux (5255), Autoliv (3390), AstraZeneca (3000) oraz Volvo (2854).