W portalu Polskiego Instytutu Ekonomicznego (Tygodnik Gospodarczy 6/2026, 12 lutego 2026) opublikowano analizę rozkładu starości demograficznej w Polsce. Województwo zachodniopomorskie funkcjonuje w realiach ogólnokrajowego procesu starzenia się ludności, który – choć obejmuje całą Polskę – ma wyraźnie zróżnicowany przebieg przestrzenny i lokalnie odmienne konsekwencje. W 2024 r. osoby w wieku 65+ stanowiły 20,6 proc. populacji kraju, a według prognozy GUS w 2060 r. ich udział wzrośnie do 32,6 proc. Ten wzrost nie będzie jednak rozkładał się równomiernie. Dynamika zmian demograficznych zależy od trajektorii migracyjnych, atrakcyjności osiedleńczej oraz trwałości procesów depopulacyjnych, które w wielu regionach – w tym w części obszarów województwa zachodniopomorskiego – już dziś kształtują lokalne struktury wieku.

W skali kraju starzenie przyjmuje formę wyraźnie spolaryzowaną. Najsilniej koncentruje się w gminach dotkniętych długotrwałym odpływem ludności i niską atrakcyjnością migracyjną, podczas gdy w strefach suburbanizujących się wokół największych miast proces ten jest wyraźnie spowalniany przez napływ osób w wieku produkcyjnym. Oznacza to, że starość demograficzna nie jest jednorodnym zjawiskiem – jej intensywność i tempo narastania różnią się zasadniczo między regionami oraz typami gmin.

Analiza rozkładu gmin według kwartyli udziału ludności w wieku 65+ pokazuje skalę tych dysproporcji. W województwie świętokrzyskim aż 61,8 proc. gmin znajduje się w górnym kwartylu, a więc w grupie 25 proc. „najstarszych” jednostek w Polsce. Wysoki udział gmin z tej kategorii odnotowano również w województwach lubelskim (45,5 proc.) i dolnośląskim (40,8 proc.). Na przeciwnym biegunie znajduje się województwo wielkopolskie, gdzie jedynie 7,5 proc. gmin należy do tej klasy, a także województwo pomorskie, w którym ponad połowa gmin (53,7 proc.) plasuje się w dolnym kwartylu, co oznacza relatywnie młodszą strukturę demograficzną. Tak silne różnice regionalne wskazują, że proces starzenia staje się jednym z głównych czynników różnicujących potencjał rozwojowy poszczególnych części kraju.

Polaryzacja widoczna jest również w koncentracji gmin o bardzo wysokim udziale osób starszych. Spośród 2479 gmin w Polsce w 161 jednostkach osoby w wieku 65+ stanowią ponad 25 proc. mieszkańców. Najwięcej takich gmin znajduje się w województwach dolnośląskim i lubelskim (po 27). Z kolei w województwach lubuskim, opolskim oraz warmińsko-mazurskim tylko po jednej gminie przekracza ten próg. Rekordowy udział seniorów odnotowano w gminie Dubicze Cerkiewne w województwie podlaskim, gdzie osoby w wieku 65+ stanowią 36,4 proc. populacji. Jest to przykład koncentracji starości w gminach peryferyjnych, o ograniczonej dostępności transportowej i słabej atrakcyjności osiedleńczej.

Kwartyl wskaźnika udziału ludności w wieku starszym (65+) w ogólnej liczbie ludności

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny

Odwrotną sytuację obserwuje się w gminach położonych w bezpośrednim otoczeniu największych ośrodków miejskich. Suburbanizacja wokół Warszawy, Poznania, Wrocławia, Trójmiasta czy Krakowa przyciąga ludność w wieku produkcyjnym, co obniża udział osób starszych mimo ogólnokrajowego trendu starzenia. Gminy takie jak Kleszczew (9,6 proc.) i Komorniki (10,3 proc.) w sąsiedztwie Poznania należą do najmłodszych strukturalnie w kraju. Migracyjny dopływ młodszych roczników skutecznie kompensuje tam proces starzenia, tworząc zupełnie odmienny profil demograficzny niż w gminach peryferyjnych.

W perspektywie długookresowej proces ten będzie pogłębiał istniejące dysproporcje terytorialne. Wzrost liczby osób starszych skoncentruje się przede wszystkim w jednostkach o niskiej atrakcyjności migracyjnej i utrwalonym ubytku ludności, co oznacza nierównomierne obciążenie systemów opieki zdrowotnej, usług społecznych i finansów samorządowych. Starzenie demograficzne stanie się w tych obszarach czynnikiem wzmacniającym peryferyzację i ograniczającym zdolność do generowania impulsów rozwojowych. W efekcie nie tylko struktura wieku, lecz także dostęp do usług publicznych i stabilność budżetów lokalnych będą coraz silniej różnicowane przestrzennie, czyniąc z demografii jeden z kluczowych wektorów narastania nierówności regionalnych.