Jerzy Hausner: Miasto-Idea – nowe podejście do rozwoju miast

Czym jest idea miasta? To specyficzny dla niego proces wytwarzania wartości. Jego uchwycenie wymaga dostrzeżenia że miasto jest nie tylko przestrzenią fizyczną (przedmiotową, zagospodarowaną materialnie, cywilizacją), ale równocześnie społeczną (podmiotową, interaktywną, kulturą). Dotychczasowy paradygmat zarządzania miastem i jego rozwojem polegający na zarządzaniu imperatywnym, władczym wyczerpał się Stosowanie w nich rozwiązań schematycznych i uniwersalnych jest skazane na niepowodzenie. Potrzebne jest podejście procesowe. Działania należy skupić na wykreowaniu nowych mechanizmów dostosowawczych, a nie na uruchomieniu poszczególnych czynników zmiany.

https://www.bgk.pl/files/public/Pliki/news/Konferencje_BGK/XIII_Konferencja_BGK_dla_JST/Hausner_J._-_Miasto-Idea._Nowe_podejscie_do_rozwoju_miast.pdf

Grzegorz Gorzelak, Maciej Smętkowski: Rozwój regionalny, polityka regionalna.

Czołowi przedstawiciele Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG), interdyscyplinarnego ośrodka badawczego i dydaktycznego działającego w ramach Instytutu Ameryk i Europy (IAiE) na Uniwersytecie Warszawskim, akcentują najważniejsze aspekty kwestii rozwoju regionalnego i praktyki prowadzenia polityki regionalnej w polskiej perspektywie. Odwołują się do zmian polskiej doktryny polityki przestrzennej i regionalnej, zmiany struktur regionalnych kraju,  także do elementów i problemów obecnych we współczesnym podejściu do rozwoju regionalnego i polityki przestrzennej. Formułują wreszcie konstruktywne propozycje w obszarze polityki regionalnej.  

https://for.org.pl/pl/publikacje/raporty-for/raport-for-rozwoj-regionalny-polityka-regionalna

Zbigniew Chojnowski: Nowy regionalizm

Czym jest regionalizm? Zbiorową świadomością miejsca, w którym człowiek mieszka. Pragnieniem zakorzenienia się w najbliższym krajobrazie. Kształtowaniem zmysłu demokratycznego i wyczulenia na konkret moralny, społeczny, gospodarczy, kulturowy. Regionalizm jest wiedzą, która wyzwala twórczą inicjatywę i wspomaga zindywidualizowane społeczeństwo w czynieniu siebie gospodarzem geograficznie zdefiniowanego obszaru.

Każda wartość jest regionalna do jakiegoś stopnia w tym sensie, że wypracowana została w ściśle określonych i realnych warunkach. Media, świat wirtualny, a także codzienny i upowszechniony, przekazywany z pokolenia na pokolenie sposób interpretacji rzeczywistości podpowiada jednostce, że wszystko, co najlepsze, najważniejsze, najwartościowsze, najtrwalsze, powstało, powstaje i będzie powstawać poza granicami świata, który jest jej bezpośrednio dostępny. Kultura bycia i myślenia jest spętana przez nabywaną od dzieciństwa zdolność do piętrzenia przeszkód i uciążliwości, wiążących się z jakąkolwiek aktywnością, której celem nie jest konsumpcja.

Celem regionalizmu jest człowiek i twórcze, odpowiedzialne życie, które spełnia się w realnej przestrzeni, konkretnym czasie i jest sprawą ludzkiej pracy.

Regionalizm może być zaledwie jedną z form sentymentu żywionego przez ludzi do „stron domowych” czy miejsc, które mają dla nich wartość uczuciową. Regionalizm tylko w małej części wypełniają treści folklorystyczne. Strój ludowy, taniec, obrzęd, których znaczenia praktycznego, specyficzności oraz symboliki na ogół nie rozumiemy, przejawia co najwyżej powierzchowny regionalizm.

Regionalizm przeniknięty treściami antropologicznymi, rozwijany przez osobiste zaangażowanie, chęć samodoskonalenia się i wzmacniania więzi społecznych, jest zadaniem humanistycznym. Jego realizacja nie jest skierowana przeciwko tym czy innym centralom, lecz jest gospodarowaniem na rzecz wspólnoty i dobra jednostek. Nie znaczy to, że regionalizm antropologiczny jest ideologią ubóstwiania regionu. Poznawanie jego specyfiki ma służyć temu, aby człowiek odczuwał miejsce swej aktywności jako „zakątek wszelkiego bezpieczeństwa”, jak to sformułował Siegfrid Lenz w Muzeum ziemi ojczystej. Chodzi o to, aby konsumowanie skutków aktywności było co najmniej równoważone przejawami aktywności.

Regionalizm antropologiczny jest sprawą pracy i kultury, a więc również literatury i badań humanistycznych.

Regionalizm nie polega na separacji własnego otoczenia, jest formą brania odpowiedzialności za dany region, co może się przejawiać w różnych działaniach.

Tekst pochodzi ze zbioru „Notatki do całości”

Andrzej Gałązka: Teoretyczne podstawy rozwoju regionalnego – wybrane teorie, czynniki i bariery rozwoju regionalnego

Opracowanie Biura Analiz Sejmowych prezentujące wybrane teorie rozwoju regionalnego. Pierwszą z nich jest koncepcja rozwoju „topdown”, zgodnie z którą region rozumiany jest jako „obiekt” rozwoju: procesy zachodzące w regionie są konsekwencją zewnętrznych uwarunkowań rozwoju. Następnie przedstawiono wybrane „oddolne” teorie rozwoju regionalnego, w których wiodącą rolę przypisuje się zróżnicowanej działalności regionu, który jest „podmiotem”, a nie „przedmiotem” procesów rozwojowych. Autor zwraca uwagę na odniesienia do rozwoju regionalnego w koncepcjach „nowej geografii ekonomicznej” i ekonomii ewolucyjnej, które ukazują złożoność współczesnych procesów rozwoju regionalnego.

http://orka.sejm.gov.pl/wydbas.nsf/0/F8FD7525160705AEC1258132004410DB/%24File/2.%20Andrzej%20Ga%C5%82%C4%85zka%20Teoretyczne%20podstawy%20rozwoju%20regionalnego%20%E2%80%93%20wybrane%20teorie%2C%20czynniki%20i%20bariery%20rozwoju%20regionalnego%20Studi.pdf